کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM) در گربهها چیست؟
قلب گربه، مانند قلب انسان، از چهار حفره تشکیل شده است: دو حفره کوچکتر در بالا، دهلیز چپ و راست، و دو حفره بزرگتر در پایین، بطن چپ و راست.
وظیفه دهلیز راست پمپاژ خون بدون اکسیژن از بدن به بطن راست است. سپس بطن راست خون را به ریهها پمپاژ میکند تا اکسیژن بیشتری جذب کند و دیاکسید کربن را دفع کند.
وظیفه دهلیز چپ پمپاژ خون غنی از اکسیژن از ریهها به بطن چپ است. سپس بطن چپ خون را به بدن پمپاژ میکند تا عملکرد سلولی و اندامها به درستی انجام شود. از آنجایی که بطن چپ باید خون اکسیژندار را به بدن بفرستد، دیوارههای ماهیچهای آن ضخیمتر از دیوارههای بطن راست است.
هنگامی که دیوارههای بطن چپ به طور کامل بزرگ و بیش از حد ضخیم میشوند، نتیجه کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM) است. باریک شدن حفره داخلی بطن چپ، به دلیل این ضخیم شدن عضلانی، مانع از پر شدن صحیح آن شده و کارایی آن را کاهش میدهد.
در نتیجه، خون غنی از اکسیژن کمتری میتواند به بدن برسد تا به درستی عمل کند و باعث میشود قلب سریعتر از حد معمول بزند، نیاز آن به اکسیژن افزایش یابد و باعث مرگ سلولهای عضلانی قلب شود. این وضعیت همچنین میتواند عملکرد قلب را مختل کند.
HCM شایعترین بیماری قلبی در گربهها است. از هر ۷ گربه، ۱ گربه در طول زندگی خود به HCM مبتلا میشود و بیشتر آنها هیچ علامتی نشان نمیدهند.
علل کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک در گربهها
یکی از شایعترین علل، یک بیماری ذاتی در عضله قلب است. این اغلب مربوط به استعداد ژنتیکی به HCM است که در چندین نژاد گربه وجود دارد، از جمله:
- مین کون
- پرشین
- رگدال
- شارتغوز
- اسفینکس
- جنگلی نروژی
- بنگال
- ترکیش ون
- موی کوتاه آمریکایی
- موی کوتاه بریتانیایی
این نژادها بیشتر تحت تأثیر HCM قرار میگیرند زیرا احتمال بیشتری دارد که جهشی را در ژنی به نام A31P حمل کنند که در حفظ سلامت عضلات قلب نقش دارد. در گربههایی که دو نسخه غیرطبیعی از این ژن دارند، مرگ سلولهای عضلانی قلب و بافت اسکار در دیواره بطن چپ رخ میدهد که از عملکرد صحیح قلب جلوگیری میکند.
علاوه بر ژنتیک، علل پزشکی متعددی نیز میتوانند باعث HCM در گربهها شوند. شرایط هورمونی مانند پرکاری تیروئید یا آکرومگالی (ترشح بیش از حد هورمون رشد به دلیل تومور در غده هیپوفیز قدامی نزدیک مغز) میتوانند رشد دیوارههای عضلانی بطن چپ را تحریک کنند.
سرطان در قلب نیز میتواند اندازه و ضخامت دیوارههای بطن چپ را افزایش دهد.
سایر بیماریهای غیرمرتبط با قلب، مانند بیماری کلیوی، میتوانند باعث فشار خون بالا در بدن شوند، که فشار بیشتری به بطن چپ وارد میکند زیرا برای پمپاژ خون به بدن در برابر فشار بالا در عروق، سختتر از حد معمول کار میکند. با گذشت زمان، این تلاش افزایش یافته باعث میشود دیوارههای بطن ضخیمتر و حفره داخلی باریکتر شود.
علائم کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک در گربهها
علائم HCM در گربهها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- از دست دادن اشتها
- صدای غیر طبیعی قلب (Murmur)
- آریتمی (ضربان قلب غیرطبیعی)
- لخته شدن خون، که میتواند باعث درد/صداسازی، مشکل در راه رفتن، سردی اندامهای خلفی، استفراغ و مشکل در تنفس شود.
- نارسایی قلبی
- جمع شدن مایع در ریهها، که باعث ایجاد صداهای خرخر و خس خس هنگام تنفس میشود.
- مشکل در تنفس
- جمع شدن مایع در شکم (آسیت)، که باعث تورم قابل مشاهده شکم میشود.
- رنگ غیرطبیعی لثه – لثههای رنگ پریده، خاکستری یا آبی
- کف و بستر ناخن آبی رنگ
- نبض ضعیف یا ناپایدار
- خستگی زودرس در هنگام بازی/ورزش
- بی حالی/ضعف
- غش کردن/افتادن
- مرگ ناگهانی
دامپزشکان چگونه کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک را در گربهها تشخیص میدهند؟
دامپزشک با یک معاینه فیزیکی کامل شروع میکند و بر گوش دادن به قلب و ریهها برای هرگونه ریتم غیرطبیعی قلب، صداهای غیر طبیعی (Murmur) و هرگونه صدای خرخر و خس خس بیش از حد در هنگام تنفس تمرکز میکند.
آنها همچنین پاهای گربه و بستر ناخن را از نظر علائم گردش خون ضعیف بررسی میکنند و با دقت به دنبال هرگونه نبض ضعیف یا ناپایدار در اندامها میگردند، و همچنین به دنبال هرگونه رنگ غیرطبیعی در لثهها، مانند آبی، خاکستری یا رنگ پریده هستند.
وضعیت کلی گربه و توانایی راه رفتن نیز ارزیابی میشود. HCM میتواند باعث بیحالی و مشکل در راه رفتن در برخی از گربهها شود، به خصوص اگر گربه به دلیل آن لختههای خون ثانویه ایجاد کرده باشد.
پس از معاینه فیزیکی، آزمایش خون، از جمله پانل تیروئید، برای تعیین اینکه آیا یک بیماری پزشکی وجود دارد که ممکن است باعث HCM شود، انجام میشود.
عکسبرداری با اشعه ایکس از قفسه سینه گربه ممکن است در غربالگری HCM مفید باشد، اما بسته به زاویه تصویر ممکن است از دست برود. الکتروکاردیوگرام (ECG) نیز میتواند برای تشخیص هرگونه ریتم غیرطبیعی قلب استفاده شود.
بهترین راه برای تشخیص HCM در گربهها اکوکاردیوگرام است، سونوگرافی از قلب که تصویر کاملتری از ضخامت بطن چپ، جریان خون بین حفرههای قلب و سایر ویژگیهای عملکرد قلب ارائه میدهد که بهتر است در حین پمپاژ قلب در زمان واقعی بررسی شوند.
درمان کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک در گربهها
انواع داروها ممکن است به گربههای مبتلا به HCM کمک کنند، از جمله:
- کلوپیدوگرل: دارویی که به جلوگیری از لخته شدن خون کمک میکند.
- دیلتیازم: دارویی که میتواند از تجمع مایعات جلوگیری کرده و ضخامت دیواره بطن چپ را در برخی از گربهها کاهش دهد.
- مسدود کنندههای بتا: داروهایی مانند آتنولول میتوانند با کاهش ضربان قلب در گربههای مبتلا به تاکی کاردی (ضربان قلب بیش از حد سریع)، تصحیح ریتمهای غیرطبیعی قلب و بهبود عملکرد دریچهها بین حفرههای قلب، به گربههای مبتلا به HCM شدید کمک کنند. مسدود کنندههای بتا همچنین میتوانند فشار خون را در گربههای مبتلا به فشار خون بالا کاهش دهند.
- مهارکنندههای ACE: داروهایی مانند بنازپریل اغلب برای گربههای مبتلا به HCM که نارسایی قلبی دارند تجویز میشوند. این دارو میتواند فشار خون را کاهش دهد.
- آسپرین: برای رقیق کردن خون و جلوگیری از لخته شدن خون در گربههای مبتلا به HCM استفاده میشود. مهم است که والدین حیوانات خانگی هرگز داروهای بدون نسخه را بدون تأیید دامپزشک به گربههای خود ندهند.
- وارفارین: یکی دیگر از داروهای رقیق کننده خون که میتواند به جلوگیری از لخته شدن خون کمک کند.
- فوروزماید یا Lasix®: داروی رایجی است که برای گربههایی که به دلیل HCM دچار نارسایی احتقانی قلب شدهاند تجویز میشود.
- اسپیرونولاکتون: یکی دیگر از داروهای ادرارآور است که در گربههای مبتلا به HCM و نارسایی قلبی برای حذف تجمع مایعات استفاده میشود. اسپیرونولاکتون اغلب همراه با Lasix® استفاده میشود.
- پماد نیتروگلیسیرین: میتواند در داخل گوش گربهها برای درمان تجمع شدید مایعات در هنگام تجویز همراه با Lasix® استفاده شود. همچنین میتواند با شل کردن بطنها و شریانها، جریان خون را به بدن بهبود بخشد، بنابراین آنها میتوانند خون بیشتری را در خود جای دهند.
- پیموبندان: میتواند به افزایش عملکرد دهلیز چپ و بطن چپ در مرحله پمپاژ چرخه قلب کمک کند، زمانی که قلب خون را از بطن چپ به بدن میفرستد.
علاوه بر داروها، برخی از گربهها ممکن است به پلوروسنتز روتین نیاز داشته باشند، روشی که مایع اضافی را از ریهها خارج میکند. گربههای مبتلا به HCM حاد و شدید و نارسایی قلبی ممکن است در بیمارستان به اکسیژن درمانی نیاز داشته باشند. گربههایی که به طور ناگهانی دچار نارسایی قلبی میشوند ممکن است از قرار گرفتن تحت بیهوشی، لوله گذاری و کمک به تنفس در صورت بروز نارسایی تنفسی بهره مند شوند.
به گربههای مضطرب ممکن است داروهای آرام بخش مانند آسپرومایزین داده شود تا آرام بمانند، زیرا استرس میتواند باعث مشکلات تنفسی شده و خطر نارسایی قلبی را در گربههای مبتلا به HCM افزایش دهد.